Ata Altın ile Tam Altın Arasındaki Gram Farkı Kaç Gramdır?
Ata altın ile tam altın arasındaki gram farkı 0,200 gramdır: ata altın (birlik sikke Cumhuriyet altını) 7,216 gram, tam altın (ziynet birlik) ise 7,016 gramdır. İkisi de 22 ayardır, yani saflık oranları aynıdır; fark yalnızca ağırlıktan ve basım biçiminden gelir. Güncel değerlerini karşılaştırmak isterseniz canlı altın fiyatları sayfasından ikisini yan yana görebilirsiniz.
Ata altın ile tam altın arasındaki gram farkı tablosu
Halk arasında "ata lira" ya da "ata altın" denen altın, Darphane'nin bastığı birlik sikke Cumhuriyet altınıdır. "Tam altın" dediğimiz ise kuyumcu vitrinlerinde en sık gördüğümüz birlik ziynet altındır.
| Özellik | Ata altın (birlik sikke) | Tam altın (birlik ziynet) |
|---|---|---|
| Ağırlık | 7,216 g | 7,016 g |
| Ayar | 22 ayar | 22 ayar |
| Milyem (saflık) | 916 | 916 |
| Üretici | Darphane | Darphane |
| Görünüm | Daha küçük çaplı, daha kalın | Daha geniş çaplı, daha ince |
| Aradaki fark | +0,200 g | — |
Yüzde olarak bakarsak 0,200 gram, tam altının ağırlığının yaklaşık %2,85'ine denk gelir. Yani ata altın, tam altından kabaca yüzde üç kadar daha ağırdır. Bu, iki ürünün fiyatları arasındaki farkın da temel sebebidir.
Sikke ve ziynet ayrımı ne demek?
Cumhuriyet altınlarının tamamı 22 ayardır ve yalnızca Darphane tarafından üretilir. Bu altınlar sikke ve ziynet olmak üzere iki gruba ayrılır; her grupta beş çeşit bulunur. Sikke altınlar ziynete göre daha küçük çaplı, daha kalın ve daha ağırdır.
| Çeşit | Ziynet (gram) | Sikke (gram) | Fark (gram) |
|---|---|---|---|
| Çeyrek | 1,754 | 1,804 | 0,050 |
| Yarım | 3,508 | 3,608 | 0,100 |
| Birlik (tam / ata) | 7,016 | 7,216 | 0,200 |
| İkibuçukluk | 17,540 | 18,040 | 0,500 |
| Beşlik | 35,080 | 36,080 | 1,000 |
Görüldüğü gibi her sikke çeşidi, karşılığı olan ziynetten biraz daha ağırdır. Halk arasında "gremse" denen ikibuçukluk da bu listenin bir parçasıdır.
Farkın has altın karşılığı: 0,200 gram ne kadar eder?
Altının gerçek değerini anlamanın en sağlıklı yolu, içindeki saf (has) altın miktarına bakmaktır. Formül basittir:
Has altın karşılığı = Ağırlık × Milyem ÷ 1000
22 ayarın milyemi 916 olduğuna göre:
| Ürün | Ağırlık | Hesap | Has altın karşılığı |
|---|---|---|---|
| Ata altın | 7,216 g | 7,216 × 916 ÷ 1000 | ≈ 6,610 g |
| Tam altın | 7,016 g | 7,016 × 916 ÷ 1000 | ≈ 6,427 g |
| Fark | 0,200 g | 0,200 × 916 ÷ 1000 | ≈ 0,183 g |
Yani ata altının içinde, tam altına kıyasla yaklaşık 0,183 gram daha fazla saf altın vardır.
Örnek hesap (sayılar tamamen temsilidir): Has altının gramı 3.000 TL olsaydı, bu 0,183 gramlık fark yaklaşık 549 TL ederdi. Has altın gramı 5.000 TL olsaydı aynı fark yaklaşık 915 TL'ye çıkardı. Gördüğünüz gibi fark sabit bir TL tutarı değildir; altın fiyatı yükseldikçe aradaki para farkı da büyür.
Kendi elinizdeki altınların has karşılığını tek tek hesaplamak isterseniz altın hesaplama aracı üzerinden ağırlık ve ayarı girerek sonucu saniyeler içinde görebilirsiniz.
Portföyde bu gram farkı marjı nasıl etkiler?
Ata altın ile tam altını "aynı şey" sanıp birbirinin yerine kaydetmek, portföy takibinde en sık yapılan hatalardan biridir. Çünkü:
- Toplam has altın yanlış çıkar. Beş adet ata altını tam altın gibi kaydederseniz, yaklaşık 0,9 gram saf altını hiç saymamış olursunuz.
- Kâr/zarar hesabı kayar. Alış fiyatını ata altından verip değerlemeyi tam altın fiyatından yaparsanız, fiyat hiç değişmese bile ekranda yapay bir zarar görürsünüz.
- Bozdurma planı şaşar. "Şu kadar gram has altınım var" diye kurduğunuz hedef, gerçekte ulaştığınızdan düşük ya da yüksek görünür.
Bu yüzden altınlarınızı kaydederken ürünün adından çok gramına ve ayarına bakın. Elinizdeki parçanın sikke mi ziynet mi olduğundan emin değilseniz, bir hassas terazide tartmak çoğu zaman en kesin yöntemdir: 7,016 ile 7,216 arasındaki 0,2 gramlık fark terazide net biçimde görünür.
Makas farkını da hesaba katın
Her iki üründe de kuyumcunun alış ve satış fiyatı arasında bir makas (spread) vardır. Bugün aldığınız altını fiyat hiç değişmeden yarın satsanız bile bu makas kadar bir kayıp oluşur. Ziynet ve sikke altınlarda bu fark, gram altına göre biraz daha geniştir; yaklaşık yüzde 2-3 bandında konuşulsa da piyasaya ve kuyumcuya göre değişir. Bu altınlarda ayrıca "işçilik kesintisi" diye bir kalem yoktur; kayıp doğrudan alış-satış makasından gelir. Bu konuyu bilezikler özelinde merak edenler için 22 ayar bilezik bozdurunca oluşan kaybı anlattığımız yazı iyi bir karşılaştırma sunar.
Eski ve yeni tarihli basımlarda durum ne?
Darphane'ye göre yeni ve eski tarihli Cumhuriyet altınları arasında basım tarihi dışında ayar, ağırlık ve kalite farkı yoktur. Yani 7,216 gramlık bir ata altın, hangi tarihi taşırsa taşısın aynı miktarda saf altın içerir.
Buna rağmen piyasada eski tarihli altınlar çoğu zaman ayrı bir fiyattan, genellikle biraz daha düşük seviyeden işlem görür. Elinizde eski tarihli bir ata altın veya tam altın varsa, satış öncesinde kuyumcunun hangi fiyat listesini uyguladığını sormanız yerinde olur.
Bir not daha: Reşat altın Cumhuriyet altını değildir. O da 22 ayardır ve reşat lira yaklaşık 7,2 gramdır; ancak ayrı bir ürün olarak fiyatlanır. Kayıt tutarken reşadı tam altınla veya ata altınla karıştırmamak gerekir.
Hangisini tercih etmeli?
Bu sorunun tek bir doğru cevabı yok; karar tamamen sizin birikim alışkanlığınıza bağlı. Yine de karşılaştırırken şu başlıklara bakmak işinizi kolaylaştırır:
- Birim başına saf altın: Ata altın daha fazla saf altın taşır, dolayısıyla birim fiyatı da daha yüksektir.
- Bölünebilirlik: Küçük tutarlarda birikim yapıyorsanız çeyrek ve yarım gibi küçük birimler daha esnek olabilir.
- Alıcı bulma kolaylığı: Her iki ürün de yaygındır; yine de bulunduğunuz yerdeki kuyumcuların hangisine daha rahat fiyat verdiğini sormak faydalıdır.
- Makas: Satış anındaki alış-satış farkını önceden öğrenin.
Elinizdeki çeyrek, yarım, tam, ata altın ve bileziklerin toplam has altın karşılığını ve anlık değerini tek ekranda görmek isterseniz yastık altı altın takibi sayfası tam bu iş için tasarlandı. Altınlarınızı Altın Defteri ile ücretsiz takip edin, güncel değerini anında görün. Konuyla ilgili daha fazla içeriğe altın yatırımı yazılarından ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Ata altın ile tam altın aynı mı?
Hayır, aynı değildir. İkisi de 22 ayar Cumhuriyet altınıdır ama ata altın 7,216 gramlık sikke birlik, tam altın ise 7,016 gramlık ziynet birliktir. Aradaki 0,200 gramlık fark, fiyatlarının da farklı olmasına yol açar.
Ata altın ile tam altın arasındaki fark nedir?
Temel fark ağırlık ve biçimdir. Sikke altınlar ziynete göre daha küçük çaplı, daha kalın ve daha ağırdır. Saflık yönünden ikisi de 22 ayar, yani 916 milyemdir; bu nedenle gram başına saf altın oranları eşittir, toplam saf altın miktarı ise ata altında daha fazladır.
Ata altın kaç gram ve kaç ayardır?
Ata altın (birlik sikke Cumhuriyet altını) 7,216 gramdır ve 22 ayardır. İçindeki has altın karşılığı yaklaşık 6,610 gramdır; bu rakam ağırlığın milyemle çarpılıp 1000'e bölünmesiyle bulunur.
Tam altın kaç gram?
Tam altın, yani birlik ziynet Cumhuriyet altını 7,016 gramdır ve 22 ayardır. Has altın karşılığı yaklaşık 6,427 gram olarak hesaplanır. Ayar ve milyem hesabının nasıl yapıldığını 18 ayar altının milyem hesabını anlattığımız yazıda adım adım bulabilirsiniz.
Eski tarihli ata altın daha mı değersiz?
Darphane'ye göre eski ve yeni tarihli Cumhuriyet altınları arasında ayar, ağırlık ve kalite farkı yoktur. Ancak piyasada eski tarihli altınlar ayrı bir fiyattan, genellikle biraz daha düşük seviyeden işlem görebilir. Satış öncesinde kuyumcunuzun hangi fiyatı uyguladığını sormanız en doğrusudur.